PNES claimt in het verkiezingsprogramma de realisatie van 5 hectare groen bij Nieuwstadt. Maar de gemeente heeft dit project niet bedacht en niet betaald. En het grootste deel van de wettelijke natuurcompensatie kwam niet bij Nieuwstadt terecht, maar bij Susteren.
In het PNES-verkiezingsprogramma 2026-2030 staat op pagina 11, in het hoofdstuk Natuurbeheer:
“Met name in kader van de groencompensatie voor Nedcar is in Nieuwstadt gestart met het uitvoeren van een aantal projecten. Aan de Linde wordt een groene dorpsmantel gerealiseerd van ruim 5 ha.”
In de verkiezingsfolder van PNES “Hart voor Nieuwstadt” staat:
“De afgelopen vier jaar is er fors geïnvesteerd om de leefbaarheid in Nieuwstadt te verbeteren. We hebben een aantal mooie projecten voor u kunnen realiseren:
.. Daarnaast is gestart met de aanplant van de groene dorpsmantel aan de Linde,“
Even verderop wordt dit nog wat aangedikt:
“Robuuste inpassing van het Nedcar terrein, met een extra groenvoorziening tussen de
N 27ó en de Limbrichterstraat (Aan de Linde). De grond is verworven en de aanplant is
gestart.“
PNES is de enige partij die dit project expliciet claimt als eigen verdienste. Geen van de andere vier partijen (CDA, DES, GroenLinks-PvdA, Lijst Samenwerking) doet dat in hun verkiezingsprogramma.
Hoe de groene dorpsmantel er werkelijk is gekomen
De groene dorpsmantel van 5 hectare bij Nieuwstadt is niet betaald door de gemeente en stond nooit op de gemeentelijke projectenkaart.
De financiering komt van Stichting Groenfonds omgeving VDL-Nedcar. Het geld in dat fonds is afkomstig uit de schikking van 8 februari 2022 waarbij Stichting De Groene Sporenwolf haar beroep tegen de uitbreiding van VDL-Nedcar heeft ingetrokken. VDL Nedcar stelde daarbij EUR 2 miljoen beschikbaar voor vergroening en leefbaarheid rond het fabrieksterrein. De stichting heeft via drie jaar procederen afgedwongen dat er middelen beschikbaar kwamen voor groencompensatie rondom Nieuwstadt.
De aanschaf van de grond en de inrichting van de 5 hectare groene dorpsmantel zijn betaald uit dat fonds — niet uit de gemeentekas.
Wat deed de gemeente wel?
De gemeente heeft het strookje grond naast de woning Aan de Linde 26 gefinancierd, dat dient als verbinding naar Aan de Linde. Dit liep via de aankoop en doorverkoop van woonhuis nummer 26. Dat is een faciliterende vastgoedtransactie — geen groenproject.
De wettelijke natuurcompensatie: naar Susteren in plaats van Nieuwstadt
Er is nog een groter verhaal achter de claim van PNES. De provincie Limburg heeft VDL Nedcar eind 2020 vergunning verleend voor de kap van 8,44 hectare goudgroene natuur van het Sterrebos. Daarvoor moest 15,43 hectare wettelijke natuurcompensatie worden gerealiseerd. Samen met 3,70 hectare compensatie voor de verbreding van de A2 ging het om 10,15 hectare wettelijke natuurcompensatie, toegewezen aan de kern Nieuwstadt.
VDL Nedcar heeft 8,98 hectare daarvan zelf gerealiseerd ten noorden van het Sterrebos. De overige 6,45 hectare heeft VDL Nedcar bij de provincie afgekocht voor EUR 583.744. De provincie nam daarmee de taak over om die 6,45 hectare te realiseren.
En hier wordt het problematisch.
De provincie keek om zich heen en zag dat de Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) precies 6,45 hectare in bezit had tussen het spoor en de IJsstraat-Susterderweg bij Susteren. Dit gebied — op de overzichtskaart aangeduid als nummer 4, het ‘vlaaipunt’ — werd al in 2020 aangewezen voor de realisatie van de wettelijke natuurcompensatie.
Maar die 6,45 hectare liggen niet bij de kern Nieuwstadt, waaraan ze waren toegewezen. Ze liggen bij Susteren. Bovendien bezat de WML die grond al als waterwingebied en was het gebied sowieso voorbestemd om te worden vergroend.
Het grootste deel van de wettelijke natuurcompensatie voor Nieuwstadt is dus terechtgekomen bij Susteren, op grond die al voor vergroening bestemd was. Stichting De Groene Sporenwolf noemde dit in een brief aan de gemeente een “sigaar uit eigen doos.”
In de enquête van De Groene Sporenwolf onder de politieke partijen voor de verkiezingen van 2022 werd de stelling voorgelegd: “De 10 ha wettelijke natuurcompensatie van Nieuwstadt behoort geheel bij Nieuwstadt gerealiseerd te worden en niet bij Susteren.” Alle partijen, inclusief PNES, waren het daarmee eens. PNES antwoordde: “Er dient minimaal 10 ha. natuurcompensatie te landen in Nieuwstadt.”
Desondanks is die toewijzing aan Susteren nooit teruggedraaid.
De gemeente claimt bovendien te ‘besparen’ op het Groenfonds
In de raadsvergadering van 20 april 2023 verklaarde PNES-wethouder Meuwissen dat de projecten van het Groenfonds “gedeeltelijk overlappen” met gemeentelijke projecten op de projectenkaart Swentibold, en dat daardoor “middelen vrijspelen die de gemeente kan inzetten voor andere zaken.”
Stichting De Groene Sporenwolf heeft in een brief aan de gemeente van 28 april 2023 aangetoond dat deze uitspraak onjuist is. De drie afgesproken projecten (uitbreiding Ambitiebos, sluiting groenstrook langs Randweg, groenstrook zuidkant Nieuwstadt) vormen geen overlapping maar een aanvulling op de gemeentelijke projecten. De schikkingsafspraken van EUR 2 miljoen staan los van de reeds toegekende wettelijke en bovenwettelijke compensatie. Het Groenfonds is geen waterdrager van de gemeentelijke projecten.
Waarom dit ertoe doet
PNES presenteert een project van 5 hectare als bewijs van bestuurlijke daadkracht. In werkelijkheid:
- Het initiatief lag bij Stichting De Groene Sporenwolf, die drie jaar procedeerde tegen VDL-Nedcar
- De financiering (EUR 2 miljoen) kwam uit de schikking die de stichting afdwong
- Het Groenfonds heeft de grond gekocht en de inrichting betaald — niet de gemeente
- Het project stond niet op de gemeentelijke projectenkaart
- Het grootste deel van de wettelijke natuurcompensatie (6,45 ha) ging naar Susteren in plaats van Nieuwstadt — op grond die al voor vergroening bestemd was
- De gemeente probeerde vervolgens het Groenfonds-budget in te zetten om eigen gemeentelijke projecten te “besparen”
De gemeente heeft meegewerkt aan de planologische inpassing — dat is haar taak als overheid. Maar de claim dat dit een PNES-prestatie is, doet geen recht aan de werkelijke gang van zaken.
Bronnen
- PNES Verkiezingsprogramma 2026-2030, Hoofdstuk 13 Natuurbeheer, pagina 11
- Brief Stichting De Groene Sporenwolf aan gemeente Echt-Susteren, 28 april 2023: “Groenfonds i.o. en natuurcompensatie VDL Nedcar”
- Aanvulling brief DGS, 6 juni 2023
- “Wettelijke natuurcompensatie voor Nieuwstadt – de feiten op een rij” (DGS, met bronvermelding)
- Tweede voortgangsrapportage Groot Project Duurzame Verankering VDL Nedcar, GS DOC-00294424, 19 juli 2022
- Raadsinformatiebrief juli 2020: stavaza compensatiemaatregelen gebiedsontwikkeling VDL Nedcar
- Overzichtskaart compenserende maatregelen, Provincie Limburg, 5 mei 2021
- Projectenkaart LPS Uitsnede Nieuwstadt, Gemeente Echt-Susteren, 30 juni 2020
- Enquête onder politieke partijen, groenesporenwolf.nl, 7 maart 2022
- “Provincie onderhandelt wel met VDL-DGS”, groenesporenwolf.nl, 9 januari 2022
- “Green Deal VDL Nedcar revisited”, groenesporenwolf.nl, 11 januari 2022
- “VDL Nedcar en De Groene Sporenwolf sluiten akkoord”, groenesporenwolf.nl, 8 februari 2022
Stichting De Groene Sporenwolf — De feiten over de groene dorpsmantel
